تجربه سقط جنین، بهویژه زمانی که بیش از یکبار رخ میدهد، برای بسیاری از زوجها همراه با سردرگمی و نگرانی عمیق است. یکی از مهمترین سؤالات پزشکی پس از سقط این است که: آیا لازم است آزمایش کاریوتایپ انجام شود یا خیر؟
پاسخ به این سؤال میتواند نقش تعیینکنندهای در تشخیص علت سقط، پیشگیری از تکرار آن و برنامهریزی برای بارداری سالم آینده داشته باشد.
آزمایش کاریوتایپ چیست؟
کاریوتایپ یک آزمایش ژنتیکی است که تعداد و ساختار کروموزومها را بررسی میکند. این آزمایش میتواند:
- ناهنجاریهای عددی کروموزومها
- جابجاییها یا تغییرات ساختاری پنهان
را شناسایی کند؛ اختلالاتی که از علل شایع سقطهای ژنتیکی محسوب میشوند.
آیا بعد از هر سقط جنین کاریوتایپ لازم است؟
خیر، انجام کاریوتایپ پس از یک سقط منفرد و بدون سابقه قبلی معمولاً ضروری نیست، زیرا بیشتر سقطهای منفرد، تصادفی و غیرقابل تکرار هستند.
✅ اما در شرایط خاص، این آزمایش اهمیت پیدا میکند.
چه زمانی آزمایش کاریوتایپ ضروری میشود؟
بر اساس راهنماهای CDC ، انجام کاریوتایپ در موارد زیر توصیه میشود:
- سقط مکرر (دو بار یا بیشتر)
- سابقه سقطهای پشتسرهم در سن بارداری مشابه
- سقط بدون علت مشخص پس از بررسیهای اولیه
- وجود سابقه ناهنجاریهای ژنتیکی در خانواده
- تولد قبلی نوزاد با ناهنجاری کروموزومی
- شکست مکرر بارداری با روشهای کمکباروری
کاریوتایپ چه کسانی بررسی میشود؟
بسته به شرایط بالینی، کاریوتایپ میتواند روی موارد زیر انجام شود:
- مادر
- پدر
- بافت جنین سقطشده (در صورت دسترسی)
🔬 بررسی والدین بهویژه برای شناسایی جابجاییهای کروموزومی متعادل اهمیت دارد؛ اختلالاتی که ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند اما منجر به سقط شوند.
اگر نتیجه کاریوتایپ غیرطبیعی باشد، چه معنایی دارد؟
نتیجه غیرطبیعی لزوماً به معنای عدم امکان بارداری سالم نیست. در بسیاری از موارد:
- با مشاوره ژنتیک
- برنامهریزی دقیق بارداری
- پایش تخصصی
- یا استفاده از روشهای کمکباروری با غربالگری ژنتیکی
میتوان شانس تولد نوزاد سالم را افزایش داد.
طبق Cleveland Clinic، بسیاری از زوجها پس از تشخیص صحیح، بارداری موفق را تجربه کردهاند.
نقش آزمایشگاههای تخصصی
آزمایش کاریوتایپ نیازمند:
- تکنیکهای پیشرفته ژنتیک
- تفسیر دقیق توسط متخصصان
است. آزمایشگاههای تخصصی نقش کلیدی در تشخیص درست و جلوگیری از تفسیر نادرست نتایج دارند.
پرسشهای پرتکرار
آیا بعد از یک سقط باید کاریوتایپ انجام داد؟
معمولاً خیر، مگر اینکه عوامل خطر خاص وجود داشته باشد.
بهترین زمان انجام کاریوتایپ چه زمانی است؟
پس از سقط مکرر یا زمانی که علت سقط نامشخص باقی مانده است.
آیا نتیجه طبیعی کاریوتایپ خیال ما را راحت میکند؟
بله، تا حد زیادی احتمال علت ژنتیکی را کاهش میدهد و مسیر بررسیهای دیگر را مشخص میکند.
منابع
-
مایو کلینیک – سقط مکرر و بررسیهای ژنتیکی
-
مراکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC) – از دست دادن بارداری
https://www.cdc.gov/pregnancy/your-pregnancy-loss/index.html
No124
۰۴/۱۱