نقش حیاتی آزمایش CMV Avidity Test در تشخیص عفونت مادرزادی
کمخونی شدید جنین و هیدروپس فتالیس از نگرانکنندهترین عوارض دوران بارداری هستند که میتوانند جان جنین را تهدید کنند. یکی از علل مهم، اما گاهی پنهان این مشکلات، عفونت مادرزادی با ویروس سیتومگالوویروس (CMV) است. تشخیص بهموقع نوع و زمان ابتلا به این ویروس، نقشی تعیینکننده در تصمیمگیریهای پزشکی دارد و در این مسیر، آزمایش CMV Avidity Test جایگاه کلیدی پیدا میکند.
CMV چیست و چرا در بارداری خطرناک است؟
سیتومگالوویروس یک ویروس شایع از خانواده هرپس است که:
- در اغلب افراد سالم بدون علامت یا با علائم خفیف بروز میکند
- در دوران بارداری میتواند از مادر به جنین منتقل شود
✅ عفونت اولیه CMV در بارداری بیشترین خطر را برای جنین دارد و میتواند منجر به آسیبهای شدید شود.
چگونه CMV باعث کمخونی شدید جنین میشود؟
عفونت CMV میتواند از چند مسیر به جنین آسیب برساند:
- درگیری مغز استخوان جنین و کاهش تولید گلبولهای قرمز
- تخریب مستقیم گلبولهای قرمز
- اختلال در عملکرد کبد و طحال جنین
- نارسایی جفت و کاهش انتقال اکسیژن
🔹 پیامد نهایی این فرآیندها میتواند کمخونی شدید، نارسایی قلبی و تجمع مایع در بدن جنین (هیدروپس فتالیس) باشد.
هیدروپس فتالیس چیست؟
هیدروپس فتالیس به تجمع غیرطبیعی مایع در حداقل دو فضای بدن جنین گفته میشود، مانند:
- مایع اطراف ریهها
- مایع اطراف قلب
- آسیت (مایع شکمی)
- ادم شدید زیرپوستی
✅ یکی از علل مهم هیدروپس غیرایمون، عفونتهای مادرزادی از جمله CMV است.
CMV Avidity Test چیست؟
آزمایش CMV Avidity Test میزان قدرت اتصال آنتیبادی IgG به ویروس CMV را اندازهگیری میکند.
هدف اصلی این آزمایش
- تعیین زمان ابتلا به CMV
- افتراق بین عفونت قدیمی و عفونت تازه
تفسیر نتایج CMV Avidity
نتایج این آزمایش به پزشک کمک میکند خطر برای جنین را دقیقتر ارزیابی کند:
-
Avidity پایین:
نشاندهنده عفونت اولیه و اخیر (پرخطر برای جنین)
-
Avidity بالا:
بیانگر عفونت قدیمی (معمولاً خطر کمتر)
✅ این تمایز، در تصمیمگیری درباره پایش جنین، انجام آمنیوسنتز یا اقدامات درمانی نقش حیاتی دارد.
چه زمانی CMV Avidity Test درخواست میشود؟
این آزمایش معمولاً در شرایط زیر توصیه میشود:
- IgM مثبت یا مشکوک CMV در مادر باردار
- مشاهده علائم غیرطبیعی در سونوگرافی جنین
- تشخیص کمخونی شدید یا هیدروپس فتالیس
- شک به عفونت مادرزادی بدون علت مشخص
نقش آزمایشگاه در تشخیص دقیق
- CMV Avidity Test نیازمند روشهای دقیق و استاندارد سرولوژیک است
- تفسیر صحیح نتیجه، پایه تصمیمگیریهای حساس بارداری محسوب میشود
- همکاری نزدیک پزشک و آزمایشگاه میتواند از آسیبهای جبرانناپذیر جنینی پیشگیری کند
پرسشهای پرتکرار
آیا CMV همیشه باعث آسیب جنین میشود؟
خیر، خطر اصلی مربوط به عفونت اولیه در بارداری است، بهویژه در سهماهه اول.
آیا کمخونی شدید جنین میتواند اولین علامت CMV باشد؟
بله، در برخی موارد، کمخونی و هیدروپس اولین نشانههای عفونت مادرزادی هستند.
آیا CMV Avidity Test برای همه زنان باردار لازم است؟
خیر، این آزمایش هدفمند است و در شرایط پرخطر یا نتایج مشکوک درخواست میشود.
منابع
- مایو کلینیک – عفونت CMV در بارداری
- CDC – Cytomegalovirus and Pregnancy
No.109
۰۴/۱۱