دریافت جواب آزمایش

نقش HLA‑B27 در بیماری‌های روماتیسمی

دسته بندی مقالات

تازه‌ترین مطالب

پربازدیدترین‌ها

آزمایش HLA‑B27 یکی از تست‌هایی است که معمولاً پس از ماه‌ها درد کمر، درد مفاصل یا علائم التهابی نامش را می‌شنویم. بسیاری از افراد با دیدن نتیجه مثبت این آزمایش دچار نگرانی می‌شوند و این سؤال برایشان پیش می‌آید که:

«آیا HLA‑B27 مثبت یعنی من حتماً بیماری روماتیسمی دارم؟»

در این مقاله، به‌صورت علمی، دقیق و در عین حال قابل‌فهم توضیح می‌دهیم HLA‑B27 چیست، چه نقشی در بیماری‌های روماتیسمی دارد، مثبت یا منفی بودن آن چه معنایی دارد و چگونه باید تفسیر شود.

HLA‑B27 چیست؟

HLA‑B27 یکی از انواع آنتی‌ژن‌های سازگاری بافتی (HLA) است. این پروتئین‌ها روی سطح سلول‌ها قرار دارند و نقش مهمی در تنظیم عملکرد سیستم ایمنی و تشخیص خودی از بیگانه دارند.

نکته بسیار مهم:

  • HLA‑B27 یک ژن است، نه یک بیماری
  • وجود آن به‌تنهایی به معنای بیمار بودن نیست
  • بسیاری از افراد سالم نیز HLA‑B27 مثبت هستند

 

ارتباط HLA‑B27 با بیماری‌های روماتیسمی

وجود HLA‑B27 خطر ابتلا به برخی بیماری‌های التهابی مفاصل و ستون فقرات را افزایش می‌دهد. این بیماری‌ها در گروهی به نام اسپوندیلوآرتروپاتی‌ها قرار می‌گیرند.

مهم‌ترین بیماری‌های مرتبط با HLA‑B27

۱. اسپوندیلیت آنکیلوزان (AS)

مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین ارتباط:

  • بیش از ۸۵ تا ۹۵٪ بیماران مبتلا به AS، HLA‑B27 مثبت هستند
  • بیماری التهابی مزمن ستون فقرات و مفاصل ساکروایلیاک
  • علائم شایع:
    • کمردرد التهابی (بدتر در صبح، بهتر با حرکت)
    • خشکی صبحگاهی طولانی
    • کاهش انعطاف‌پذیری ستون فقرات

۲. آرتریت واکنشی (Reactive Arthritis)

  • التهاب مفاصل پس از عفونت‌های گوارشی یا ادراری
  • HLA‑B27 مثبت با شدت بیشتر بیماری همراه است

۳. آرتریت مرتبط با بیماری‌های روده‌ای

۴. آرتریت پسوریاتیک (درگیری محوری)

  • به‌خصوص در مواردی که ستون فقرات درگیر است

۵. یووئیت قدامی حاد (التهاب چشم)

  • التهاب ناگهانی، دردناک و مکرر چشم
  • ارتباط قوی با HLA‑B27، حتی بدون درد مفصلی واضح

 

HLA‑B27 مثبت دقیقاً چه معنایی دارد؟

✅ نکات کلیدی در تفسیر نتیجه مثبت:

  • HLA‑B27 مثبت تشخیص قطعی بیماری نیست
  • فقط نشان‌دهنده افزایش استعداد ژنتیکی است
  • بسیاری از افراد HLA‑B27 مثبت:
    • هیچ‌وقت دچار بیماری روماتیسمی نمی‌شوند
  • تشخیص نهایی همیشه بر اساس:
    • علائم بالینی
    • معاینه تخصصی
    • تصویربرداری (MRI یا رادیولوژی)
    • آزمایش‌های تکمیلی

انجام می‌شود

اگر HLA‑B27 منفی باشد چه می‌شود؟

  • منفی بودن HLA‑B27 بیماری را کاملاً رد نمی‌کند
  • درصدی از بیماران مبتلا به اسپوندیلیت یا سایر اسپوندیلوآرتروپاتی‌ها:
    • HLA‑B27 منفی هستند
  • بنابراین پزشک تنها بر اساس این تست تصمیم‌گیری نمی‌کند

 

آیا HLA‑B27 بیماری ارثی است؟

  • خود ژن HLA‑B27 می‌تواند ارثی باشد
  • اما:
    • به ارث بردن ژن ≠ ابتلا به بیماری
    • عوامل محیطی، ایمنی و التهابی نیز نقش مهمی دارند
  • اگر یکی از والدین HLA‑B27 مثبت باشد:
    • احتمال انتقال ژن وجود دارد
    • اما احتمال بیماری هنوز پایین است

 

چه زمانی آزمایش HLA‑B27 درخواست می‌شود؟

پزشک معمولاً در شرایط زیر این آزمایش را تجویز می‌کند:

  • کمردرد مزمن زیر ۴۵ سال با ویژگی‌های التهابی
  • خشکی صبحگاهی طولانی
  • التهاب مفاصل همراه با یووئیت
  • سابقه خانوادگی اسپوندیلیت آنکیلوزان
  • آرتریت بدون علت مشخص

 

جمع‌بندی

  • HLA‑B27 یک نشانگر ژنتیکی است، نه بیماری
  • با برخی بیماری‌های روماتیسمی، به‌ویژه اسپوندیلیت آنکیلوزان، ارتباط قوی دارد
  • مثبت بودن آن به معنای افزایش ریسک است، نه تشخیص قطعی
  • منفی بودن آن نیز بیماری را رد نمی‌کند
  • تفسیر نتیجه باید حتماً توسط متخصص روماتولوژی انجام شود

 

سؤالات متداول

آیا HLA‑B27 مثبت یعنی من حتماً اسپوندیلیت دارم؟

خیر. بسیاری از افراد HLA‑B27 مثبت هرگز به این بیماری مبتلا نمی‌شوند.

آیا با HLA‑B27 مثبت می‌توان زندگی طبیعی داشت؟

بله. حتی در صورت بروز بیماری، درمان‌های مؤثر امروزی کمک می‌کنند زندگی فعال و باکیفیتی داشته باشید.

آیا استرس یا عفونت باعث مثبت شدن HLA‑B27 می‌شود؟

خیر. HLA‑B27 یک ویژگی ژنتیکی است و کاذب مثبت یا منفی نمی‌شود.

منابع

  • LabTestsOnline – HLA-B27

https://labtestsonline.org/tests/hla-b27

  • CDC – Arthritis and Rheumatic Diseases

https://www.cdc.gov/arthritis/index.html

No. 22

۰۴/۰۹

مقالات مرتبط