پنل تست EBV (ویروس اپشتین–بار) مجموعهای از آزمایشهای خونی است که برای تشخیص عفونت فعال، عفونت اخیر یا ابتلای قبلی به این ویروس انجام میشود. EBV یکی از شایعترین ویروسهای انسانی است و بسیاری از افراد در طول زندگی بدون اینکه متوجه شوند به آن مبتلا میشوند. آشنایی با مفهوم پنل EBV و تفسیر نتایج آن میتواند نگرانی بیماران را کاهش داده و به تشخیص دقیقتر کمک کند.
ویروس EBV چیست و چرا اهمیت دارد؟
EBV از خانواده ویروسهای هرپس است و عامل اصلی بیماری مونونوکلئوز عفونی محسوب میشود. این ویروس از طریق بزاق منتقل میشود و پس از ورود به بدن میتواند سالها بهصورت نهفته باقی بماند.
عفونت EBV معمولاً در نوجوانان و جوانان شایعتر است، اما در هر سنی ممکن است رخ دهد.
پنل تست EBV شامل چه آزمایشهایی است؟
پنل EBV ترکیبی از چند آنتیبادی اختصاصی است که هر کدام مرحله خاصی از عفونت را نشان میدهند:
EBV VCA IgM
- نشاندهنده عفونت حاد و اخیر
- معمولاً در اوایل بیماری مثبت میشود
EBV VCA IgG
- نشاندهنده تماس قبلی بدن با ویروس
- پس از ابتلا تا پایان عمر مثبت باقی میماند
EBNA IgG
- معمولاً چند ماه بعد از عفونت فعال مثبت میشود
- نشاندهنده عفونت قدیمی و غیرفعال
EA (در برخی پنلها)
- ممکن است در عفونت فعال یا فعالشدن مجدد ویروس مثبت شود
تفسیر نتایج پنل EBV چگونه است؟
تفسیر نتایج همیشه ترکیبی است و به شرایط بیمار بستگی دارد:
-
VCA IgM مثبت + VCA IgG مثبت + EBNA منفی
عفونت حاد یا اخیر
-
VCA IgG مثبت + EBNA مثبت + IgM منفی
عفونت قدیمی و بهبود یافته
-
همه آنتیبادیها منفی
عدم ابتلا یا بسیار ابتدایی بودن عفونت
-
EA مثبت همراه با IgG
احتمال فعال شدن مجدد ویروس (در شرایط خاص)
چه زمانی پنل EBV درخواست میشود؟
پزشک ممکن است در شرایط زیر پنل EBV تجویز کند:
- تب طولکشیده و بیدلیل
- خستگی شدید و مداوم
- گلودرد و بزرگی غدد لنفاوی
- افزایش آنزیمهای کبدی نامشخص
- شک به مونونوکلئوز عفونی
- بررسی بیماران با ضعف سیستم ایمنی
علائم شایع عفونت EBV
در بسیاری از افراد، عفونت بدون علامت است، اما ممکن است علائم زیر دیده شود:
- تب
- گلودرد
- خستگی شدید
- تورم غدد لنفاوی گردن
- بزرگی طحال یا کبد
آیا EBV درمان دارد؟
در حال حاضر:
- درمان ضدویروسی اختصاصی برای EBV وجود ندارد
- درمان حمایتی است و شامل:
- استراحت کافی
- مصرف مایعات
- کنترل تب و درد
در افراد سالم، بهبود معمولاً طی چند هفته رخ میدهد.
نکات مهم و پزشکی پنل EBV
- مثبت بودن VCA IgG بهتنهایی نشانه بیماری فعال نیست
- بیشتر بزرگسالان EBV IgG مثبت دارند
- تفسیر نادرست ممکن است باعث نگرانی بیمورد شود
- نتیجه آزمایش باید حتماً با علائم بالینی بررسی شود
جمعبندی
- پنل EBV مجموعهای از آزمایشها برای تشخیص مرحله عفونت است
- IgM نشاندهنده عفونت اخیر است
- IgG و EBNA نشاندهنده ابتلای قبلی هستند
- بیشتر موارد EBV خودبهخود بهبود مییابند
- تفسیر نهایی باید توسط پزشک انجام شود
سؤالات متداول
آیا EBV خطرناک است؟
در اغلب افراد سالم خیر، اما ممکن است باعث خستگی طولانیمدت شود.
آیا EBV دوباره فعال میشود؟
در افراد با ضعف سیستم ایمنی ممکن است فعال شود.
آیا EBV مسری است؟
بله، بیشتر از طریق بزاق منتقل میشود.
منابع
- مایو کلینیک – ویروس اپشتینبار و مونونوکلئوز
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/mononucleosis/symptoms-causes/syc-20350328
- مدلاین پلاس – آزمایش EBV
https://medlineplus.gov/lab-tests/epstein-barr-virus-ebv-antibody-tests/
No. 4
۰۴/۱۰