ورزش در بارداری، اگر بهدرستی و متناسب با شرایط مادر انجام شود، میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت جسمی و روانی داشته باشد. اما یکی از نگرانیهای رایج مادران این است که آیا فعالیت بدنی شدید یا ورزش نادرست میتواند خطر سقط جنین را افزایش دهد؟
پاسخ پزشکی به این سؤال، ظریف و وابسته به نوع ورزش، شدت آن و وضعیت سلامت مادر است. منابع معتبر جهانی تأکید میکنند که مرز باریکی بین ورزش مفید و فعالیت خطرناک در بارداری وجود دارد.
آیا ورزش در بارداری بهطور کلی خطرناک است؟
خیر
- فعالیت بدنی ملایم تا متوسط در بارداری سالم، نهتنها ایمن است بلکه فواید متعددی دارد
- ورزش مناسب میتواند خطر دیابت بارداری، فشار خون بالا و افزایش وزن بیش از حد را کاهش دهد
✅ اما شدت بالا یا نوع نامناسب ورزش میتواند برای برخی مادران خطرآفرین باشد.
چه زمانی ورزش میتواند خطر سقط را افزایش دهد؟
ورزش بهخودیخود علت شایع سقط نیست، اما در شرایط خاص میتواند ریسک را افزایش دهد یا یک عامل تشدیدکننده باشد.
عوامل خطرساز شامل:
- فعالیت بدنی بسیار شدید و طولانیمدت
- ورزشهایی با احتمال ضربه به شکم
- افزایش بیشازحد ضربان قلب و دمای بدن
- کاهش اکسیژنرسانی و خونرسانی به رحم
- ورزش بدون تطابق با شرایط بارداری و سابقه پزشکی
این شرایط بهویژه در سهماهه اول بارداری اهمیت بیشتری دارند.
ورزشهای پرخطر در دوران بارداری
انجام ورزشهای زیر در بارداری توصیه نمیشود:
- ورزشهای پربرخورد (مانند فوتبال، بسکتبال)
- ورزشهای پرشدار یا با تغییر ناگهانی جهت
- وزنهبرداری سنگین و تمرینات قدرتی شدید
- ورزشهای با خطر سقوط (اسکی، اسبسواری)
- تمرینات شدید هوازی بدون استراحت کافی
❗ این فعالیتها میتوانند باعث افزایش فشار داخل شکمی، انقباضات رحمی یا آسیب فیزیکی شوند.
چه کسانی باید در ورزش بارداری احتیاط بیشتری کنند؟
در این موارد حتماً باید پیش از ورزش با پزشک مشورت شود:
- سابقه سقط جنین
- سقط مکرر یا تهدید به سقط
- خونریزی یا درد شکمی در بارداری
- نارسایی دهانه رحم
- بارداری پرخطر یا چندقلویی
- بیماریهای زمینهای قلبی، ریوی یا هورمونی
ورزشهای ایمن و توصیهشده در بارداری
منابع معتبر پزشکی، ورزشهای زیر را در بارداری سالم ایمن میدانند:
- پیادهروی ملایم
- شنا و حرکات در آب
- یوگای بارداری
- تمرینات کششی سبک
- تمرینات تنفسی و آرامسازی
✅ CDC توصیه میکند اکثر زنان باردار، با تأیید پزشک، حدود ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط در هفته داشته باشند.
نقش آزمایشگاه و پایش پزشکی
در مادرانی که سابقه سقط یا بارداری پرخطر دارند، پایش آزمایشگاهی و بالینی اهمیت زیادی دارد. بررسی مواردی مانند:
- کمخونی
- اختلالات هورمونی
- مشکلات انعقادی
میتواند به تعیین میزان ایمنی فعالیت بدنی کمک کند و از تصمیمگیریهای نادرست جلوگیری نماید.
پرسشهای پرتکرار
آیا ورزش باعث سقط جنین میشود؟
در بارداری سالم، ورزش مناسب باعث سقط نمیشود؛ اما ورزش شدید یا نادرست میتواند خطر را افزایش دهد.
آیا باید در سهماهه اول ورزش را قطع کرد؟
خیر، اما شدت و نوع ورزش باید ملایم و تحت نظر پزشک باشد.
چه زمانی باید فوراً ورزش را متوقف کرد؟
در صورت خونریزی، درد شکمی، سرگیجه، تنگی نفس یا انقباضات رحمی.
منابع
-
مایو کلینیک – ورزش در بارداری
-
مدلاین پلاس – فعالیت بدنی در بارداری
-
مراکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC) – بارداری و فعالیت بدنی
https://www.cdc.gov/physicalactivity/basics/pregnancy/index.htm
No.126
۰۴/۱۱