چرا آزمایشها ستون اصلی بارداری سالم هستند؟
دوران بارداری فقط رشد یک جنین نیست؛ بلکه مجموعهای از تغییرات پیچیده در بدن مادر است. بسیاری از مشکلات مهم بارداری پیش از بروز علائم بالینی، تنها از طریق آزمایشها و غربالگریها قابل شناسایی هستند.
به همین دلیل، آزمایشهای دوران بارداری نقش کلیدی در پیشگیری از عوارض مادر و جنین دارند.
آزمایشهای ضروری بارداری
این آزمایشها معمولاً در ابتدای بارداری یا حتی پیش از آن درخواست میشوند:
🧪 گروه خونی و Rh
- تشخیص ناسازگاری Rh
- پیشگیری از مشکلات خونی جنین در بارداریهای بعدی
🩸 CBC (شمارش کامل سلولهای خونی)
- بررسی کمخونی
- ارزیابی عفونتها و اختلالات پلاکتی
- یکی از مهمترین آزمایشهای روتین بارداری
🍬 قند خون
- تشخیص دیابت پنهان یا پرخطر
- پایهای برای غربالگری دیابت بارداری در هفتههای بعد
🦋 تیروئید (در افراد پرخطر یا طبق پروتکل)
- کمکاری یا پرکاری تیروئید میتواند باعث:
- سقط
- زایمان زودرس
- اختلال رشد جنین
🚽 آزمایش ادرار
- تشخیص عفونت ادراری حتی بدون علامت
- بررسی پروتئین (ارتباط با فشارخون بارداری)
🦠 غربالگری عفونتها
بسته به پروتکلها:
- هپاتیت B
- HIV
- سیفلیس
- گاهی توکسوپلاسموز یا سایر عفونتها
غربالگری ژنتیکی
هدف این غربالگریها:
- برآورد ریسک اختلالات کروموزومی
- نه تشخیص قطعی
📌 زمانبندی کلی:
- سهماهه اول
- سهماهه دوم
انتخاب نوع تست به سن مادر، سابقه خانوادگی و نظر پزشک بستگی دارد.
سونوگرافیهای مهم در بارداری
تعیین سن بارداری
- در هفتههای ابتدایی
- پایهریزی تمام پیگیریهای بعدی
آنومالی اسکن
- بررسی ساختارهای اصلی جنین
- شناسایی ناهنجاریهای مادرزادی
سونوگرافی رشد جنین
- ارزیابی وزن، رشد و مایع آمنیوتیک
- بهویژه در بارداریهای پرخطر اهمیت دارد
🍬 دیابت بارداری: چرا مهم است؟
دیابت بارداری:
- اغلب بیعلامت است
- میتواند باعث:
- درشت شدن جنین
- زایمان سخت
- افت قند نوزاد
شود.
📌 تشخیص با تستهای غربالگری قند در هفتههای مشخص انجام میشود.
فشارخون بارداری: پایش حیاتی
افزایش فشارخون در بارداری میتواند به:
- پرهاکلامپسی
- آسیب کلیه و کبد
- خطر برای جنین
منجر شود.
✅ ترکیب:
- اندازهگیری فشارخون
- آزمایش ادرار
- آزمایش خون
برای تشخیص زودهنگام ضروری است.
جمعبندی
- بسیاری از بیماریهای مهم بارداری فقط با آزمایش شناسایی میشوند
- آزمایشها نقطه شروع تشخیص هستند، نه پایان آن
- پیگیری منظم = بارداری ایمنتر
منابع
- CDC – Pregnancy tests and screeningshttps://www.cdc.gov/pregnancy/your-pregnancy-tests.html
- ACOG – Prenatal care and testinghttps://www.acog.org/womens-health/prenatal-care
No.80
۰۴/۱۱