آزمایش ادرار ۲۴ ساعته برای اندازهگیری مقدار برخی مواد دفعشده از راه ادرار، طی یک شبانهروز کامل انجام میشود. این آزمایش میتواند در ارزیابی عملکرد کلیه و بررسی مواردی مانند پروتئین، کراتینین، کلسیم، اگزالات، اسیداوریک، سدیم، پتاسیم، کورتیزول و برخی مواد دیگر کاربرد داشته باشد.
دقت نتیجه آزمایش به جمعآوری کامل تمام ادرار طی ۲۴ ساعت وابسته است. جا افتادن حتی یک نوبت ادرار ممکن است نتیجه را غیرقابلاعتماد کند و نیاز به تکرار نمونهگیری داشته باشد.
پیش از شروع جمعآوری
- ظرف مخصوص نمونهگیری را از آزمایشگاه دریافت کنید. ظرف باید تمیز، دربدار و معمولاً دارای گنجایش حداقل ۲ لیتر باشد.
- در بعضی آزمایشها، آزمایشگاه ممکن است ماده نگهدارنده را از قبل داخل ظرف قرار دهد. این ماده برای حفظ پایداری برخی ترکیبات ادرار ضروری است.
- مگر آنکه پزشک یا آزمایشگاه دستور دیگری داده باشد، مصرف مایعات را بهطور غیرمعمول کم یا زیاد نکنید و الگوی معمول نوشیدن مایعات خود را حفظ کنید.
- پیش از نمونهگیری، فهرست تمام داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی مصرفی خود را به پزشک یا آزمایشگاه اطلاع دهید. بعضی داروها ممکن است بر نتیجه آزمایش اثر بگذارند؛ هیچ دارویی را بدون دستور پزشک قطع نکنید.
- اگر احتمال میدهید حجم ادرار شما زیاد باشد، پیش از شروع دو ظرف نمونهگیری از آزمایشگاه درخواست کنید.
روش صحیح جمعآوری ادرار ۲۴ ساعته
۱. زمان شروع را انتخاب کنید؛ برای مثال ساعت ۷ صبح.
۲. در ساعت شروع، اولین ادرار صبحگاهی را داخل توالت دفع کنید و آن را جمعآوری نکنید. زمان را یادداشت کنید.
۳. پس از آن، تمام دفعات ادرار را طی ۲۴ ساعت آینده، روز و شب، در ظرف مخصوص جمعآوری کنید.
۴. در پایان ۲۴ ساعت، دقیقاً در همان ساعت روز بعد، آخرین ادرار را نیز داخل ظرف بریزید. برای مثال، اگر شروع نمونهگیری ساعت ۷ صبح بوده است، ادرار ساعت ۷ صبح روز بعد نیز باید جمعآوری شود.
۵. درب ظرف را محکم ببندید، نام و نام خانوادگی، تاریخ، ساعت شروع و ساعت پایان جمعآوری را طبق دستور آزمایشگاه روی ظرف ثبت کنید و نمونه را در سریعترین زمان ممکن تحویل دهید.
نکته مهم: اگر حتی یک نوبت ادرار فراموش شد، ریخت یا بهاشتباه خارج از ظرف دفع شد، موضوع را به آزمایشگاه اطلاع دهید. ممکن است لازم باشد جمعآوری از ابتدا تکرار شود.
نگهداری نمونه در طول جمعآوری
- ظرف نمونه را در تمام مدت جمعآوری در یخچال، در دمای حدود ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری کنید.
- ظرف را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
- نمونه را در فریزر نگذارید، مگر آزمایشگاه صراحتاً چنین دستوری داده باشد.
- هنگام بیرون از خانه بودن، در صورت امکان ظرف را در کیف خنککننده یا محیط خنک نگه دارید و طبق دستور آزمایشگاه عمل کنید.
هشدار درباره ظرفهای دارای ماده نگهدارنده
برخی ظرفهای ادرار ۲۴ ساعته حاوی مواد نگهدارنده هستند که ممکن است اسیدی یا خورنده باشند.
- هرگز مستقیماً داخل این ظرف ادرار نکنید. ابتدا در یک ظرف تمیز و خشک جداگانه ادرار کنید، سپس با احتیاط آن را به ظرف اصلی منتقل کنید.
- از تماس ماده نگهدارنده با پوست، چشم، لباس یا مخاط جلوگیری کنید.
- ظرف را بو نکنید و محتویات آن را خالی یا با ماده دیگری مخلوط نکنید.
- اگر ماده نگهدارنده با پوست یا چشم تماس پیدا کرد، محل را فوراً با آب فراوان بشویید و در صورت بروز سوزش، درد یا قرمزی پایدار، از مرکز درمانی راهنمایی بگیرید.
- مواد نگهدارنده باید پیش از شروع جمعآوری داخل ظرف قرار داشته باشند؛ آنها را دور نریزید و به ظرف دیگری منتقل نکنید، مگر با دستور مستقیم آزمایشگاه.
انتقال نمونه به آزمایشگاه
پس از کاملشدن جمعآوری، ظرف دربسته را با رعایت اصول بهداشتی و ترجیحاً در وضعیت عمودی به آزمایشگاه منتقل کنید. نمونه باید تا زمان تحویل، در دمای یخچال نگهداری شود. اگر آزمایشگاه درخواست کرده است فقط بخشی از نمونه ارسال شود، این کار باید پس از اندازهگیری و ثبت حجم کل ادرار و طبق دستور دقیق آزمایشگاه انجام شود.
جمعبندی
برای قابلاعتماد بودن آزمایش ادرار ۲۴ ساعته، باید تمام ادرار طی یک شبانهروز کامل جمعآوری شود. نگهداری نمونه در یخچال، ثبت دقیق زمان شروع و پایان، رعایت ایمنی در ظرفهای حاوی نگهدارنده و اطلاعرسانی درباره داروهای مصرفی، از مهمترین نکات این آزمایش هستند.
منابع:
No.21
05/05